Kuo fakahaa faka’ofisiale ‘e he Pule’anga Fisi mo’enau Minisita Mo’ui Dr. Anitonio Lalabalavu, ‘a e hoko ‘a e mahaki ‘Eitisi (HIV Aid) ko e mahaki pe palopalema fakafonua ke fakahoko ha ngaue fakavave kiai ‘a e pule’anga. 

Ko hono fakahaa ‘eni hili ‘a e fakataha ‘a e Kapineti he ‘aho 9 Sepitema ‘o fakatatau mo e lipooti ‘a e Minisita Moui ‘a Fisi. Pea kuo fokotu’u ai ‘a e Komiti Faka-Fale Alea ‘o memipa ai ‘a e kau Minisita ‘e toko 5 ki hono fokotu’utu’u ha palani ngaue ki he fakatamaki fakafonua ni.

‘Oku fakafuofua ki he toko 1 mei he toko 60 kotoa ‘o Fisi ‘oku ma’u he Vailasi ‘Eitisi pea ko e ma’olunga taha ia he Pasifiki. ‘I he fakasitesisitika 2025:

By Region

Central/Eastern Division: 68.3% (1,376 cases)

Western Division: 27.6% (556 cases)

Northern Division: 4.2% (84 cases) 

By Gender

Male: 65.7% (1,325 cases)

Female: 33.9% (683 cases)

Transgender: 0.4% (8 cases) 

‘I he taimi tatau ko e ta’u motu’a ‘oku lahitaha ai hono ma’u ‘o e kakai ‘o e fonua ‘i he vailasi ‘eitisi ko e ta’u 19-39, pe ‘oku fa’a faka’uhinga’i pe ko e to’u ‘o e to’utupu.

Ko e ngaahi savea kuo fakahoko he Potungaue Mo’ui ‘a Fisi, ko e ngaahi ‘uhinga lalahi ‘oku tokolahi ia ‘a e pipihi ‘a e vailasi:

‘Oku makatu’unga ia mei he fe’auaki ‘ikai ke ngaue’aki ‘a e me’a malu’i pe konitonu.

Ko e lahi ‘o e ngaue’aki ‘a e me’ahuhu tatau ki he huhu faito’o konatapu ‘e he kau ma’u faito’o konatapu ‘oku nau ngaue’aki ‘a e huhu.

Ko e tokolahi ‘oku nau ngaue’aki ‘a e hui taa tatau ki he taa tatau honau sino. Ko e hui kuo ngaue’aki ki ha tokotaha ‘oku ma’u he vailasi pea ‘ikai fufulu, ‘oku pipihi ai ki he tokotaha hoko.

‘Oku kaunga lahi ‘a e hakeutua ‘a e faito’o konatapu ‘i Fisi ki he palopalema ‘o e pipihi lahi ‘o e vailasi ‘eitisi.