Muqdisho (Caasimada Online) – Maamulka Somaliland ayaa sheegay inuu diyaar u yahay inuu ilaa 2,000 oo askari ku biiriyo ciidanka caalamiga ah ee madaxweyne Donald Trump uu doonayo in la geeyo Gaza, xilli Mareykanka uu weli raadinayo inuu helo tirada ciidamada looga baahan yahay howlgalkaas.

Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi Cirro, ayaa intii uu ku sugnaa Washington sheegay in Hargeysa ay ciidamo diri karto haddii Mareykanka ama Israel ay si rasmi ah uga codsadaan.

Dalabkan ayaa kusoo beegmaya xilli Somaliland ay Washington ka waddo olole ay ku doonayso xiriir siyaasadeed iyo mid amni oo dhow, iyadoo dhinaca kalena sii xoojineysa dadaalkeeda aqoonsi raadinta.

Taasi waxay dhalineysaa su’aal muhiim ah: maxay Somaliland ka rajeyneysaa inay ka hesho dalabkeeda ciidanka Gaza, iyadoo Mareykanku weli si cad u sheegay inuusan waxba iska beddelin mowqifkiisa ku aaddan midnimada Soomaaliya?

Maxay Somaliland dhab ahaan bixineysaa?

Cirro ayaa sheegay in Somaliland ay awooddo inay bixiso ilaa 2,000 oo askari, balse wuxuu caddeeyay inaan weli wax codsi rasmi ah uga iman Washington ama dhinacyada maamulaya ciidanka la qorsheynayo.

“Weli nalama soo xiriirin arrintan, laakiin haddii nala weydiisto waan bixin karnaa,” ayuu Cirro u sheegay The Times of Israel.

Wuxuu sheegay in Somaliland ay leedahay ku dhowaad 25,000 oo askari iyo 1,500 oo ka tirsan ilaalada xeebaha.

Haddii 2,000 askari la geeyo Gaza, waxay noqon lahayd howlgal ciidan oo weyn marka loo eego awoodda ciidamada Somaliland, gaar ahaan maadaama aysan hore ciidamo ugu biirin howlgal nabad-ilaalin oo Midowga Afrika ah.

Ciidanka Gaza, oo loo yaqaan International Stabilisation Force, waxaa oggolaaday Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay, waxaana loo qorsheeyay inuu qeyb ka qaato sugidda ammaanka, ilaalinta howlaha gargaarka, tababarka booliska Falastiin iyo hirgelinta qeybaha amni ee qorshaha Gaza.

Ilaa hadda, Somaliland looma soo dirin wax casuumaad ah, mana jiro heshiis dhigaya in ciidamadeedu ka qeybgalayaan howlgalka.

Maxay 2,000 askari muhiim u noqon karaan?

Muhiimadda dalabka Somaliland waxay ka imaaneysaa dhibaatada Washington ka haysata dhismaha ciidanka Gaza.

Qorshaha Mareykanka wuxuu hiigsanayaa ciidan gaaraya ku dhowaad 20,000 askari, balse ballanqaadyada la helay ilaa hadda aad ayay uga hooseeyaan tiradaas.

Uganda ayaa oggolaatay inay dirto ku dhowaad 1,200 askari, Morocco-na waxay ballanqaadday ilaa 500. Kosovo, Kazakhstan iyo Albania ayaa iyaguna ballanqaaday tiro kooban.

Indonesia ayaa markii hore sheegtay inay diri karto ilaa 8,000 askari, taas oo ka dhigi lahayd dalka ugu ciidanka badan howlgalka, balse qorshahaas markii dambe waa la hakiyay.

Haddii Somaliland ay 2,000 askari keento, waxay keli ahaan dabooli lahayd ku dhowaad 10 boqolkiiba tirada guud ee la doonayo.

Taasi waxay dalabkeeda siin kartaa miisaan ka weyn midka uu yeelan lahaa haddii Mareykanku hore u helay ciidamadii uu u baahnaa.

Washington waxay sidoo kale muujisay inay weli ka go’an tahay dhismaha ciidankan. Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka ayaa Congress-ka ogeysiisay qorshe maalgelin oo ka badan $206 milyan, kaas oo loogu talagalay qalab, gaadiid, kaabayaal iyo howlaha ciidanka.

Sidaas darteed, caqabadda ugu weyn ee Trump ma aha oo keliya sameynta qorshaha, balse waa helitaanka dalal diyaar u ah inay askar dhab ah ku biiriyaan.

Maxay Hargeysa ka dooneysaa arrintan?

Dalabka ciidamada Gaza wuxuu la jaanqaadayaa dadaal ballaaran oo Somaliland ay ku doonayso inay Mareykanka tusiso inay leedahay muhiimad istiraatiiji ah.

Maamulka Cirro wuxuu Washington ku riixayaa xiriir amni iyo mid siyaasadeed oo dhow, iyadoo isla waqtigaas sii wada ololaha aqoonsiga.

Somaliland waxay muddo dheer ku doodeysay in dekedda iyo garoonka Berbera, goobta ay kaga taallo Gacanka Cadmeed iyo u dhowaanshaha Yemen ay siinayaan muhiimad gaar ah oo dhinaca ammaanka Badda Cas ah.

Hadda waxay dooddaas ku dartay awoodda ay u leedahay inay ciidamo ku biiriso howlgal uu maamulka Trump muhiimad siinayo.

Israel ayaa bishii December 2025 aqoonsatay Somaliland, iyadoo noqotay dalka keliya ee Qaramada Midoobay xubinta ka ah ee sidaas sameeya.

Mareykanka, Qaramada Midoobay iyo dhammaan dalalka kale ee xubnaha ka ah QM ma aqoonsana Somaliland dal madax-bannaan, Washington-na weli waxay u aragtaa qeyb ka mid ah Soomaaliya.

Cirro laftiisa ayaa qiray in kulamadii uu ku yeeshay Washington aysan kasoo bixin wax ballanqaad ah oo Mareykanku ka bixiyay aqoonsi.

“Waxaa jira wadahadallo aan la leenahay Mareykanka, laakiin ma dhihi karo hadda waxaa jira ballanqaadyo Mareykan ah,” ayuu yiri.

Sidoo kale ma jirto caddeyn muujineysa in Somaliland si rasmi ah u dalbatay aqoonsi iyadoo ku beddelaneysa ciidamo.

Hase yeeshee, haddii Hargeysa ay awooddo inay Washington ka caawiso meel uu Mareykanku caqabad ka wajahayo, waxay taasi kordhin kartaa muhiimadda siyaasadeed ee Somaliland iyo fursadaha ay ugu heli karto xiriir dhow oo ay la yeelato maamulka Trump.

Somaliland ma ku biiri kartaa ciidankan?

Waxaa jira caqabad kale oo ka horreysa su’aasha aqoonsiga: Somaliland ma geli kartaa ciidanka Gaza iyadoo aan Mareykanka iyo Qaramada Midoobay midkoodna u aqoonsan dal madax-bannaan?

Ciidanka Gaza ma aha howlgal nabad-ilaalin oo caadi ah oo si toos ah hoos taga Qaramada Midoobay. Golaha Ammaanka ayaa oggolaaday, balse maamulka iyo isku dubbaridkiisa waxaa hormuud ka ah hay’adda uu Mareykanku hoggaamiyo ee Board of Peace.

Qaraarka Golaha Ammaanka wuxuu sheegayaa in ciidamadu ka imanayaan “dalalka ka qeybgalaya”.

Halkaas ayay arrintu Somaliland kaga adkaan kartaa.

Kosovo, oo aan xubin ka ahayn Qaramada Midoobay, ayaa kamid ah dhinacyada la filayo inay ciidamo bixiyaan. Laakiin farqiga weyn ayaa ah in Mareykanku Kosovo u aqoonsan yahay dal madax-bannaan, halka Somaliland uusan aqoonsan.

Haddii Washington ay aqbasho ciidamo Somaliland ka socda, waxaa ka dhalan karta su’aal ku saabsan magaca iyo xaaladda sharci ee ay ciidamadaasi ku geli doonaan howlgalka.

Waxaa intaas dheer in howlgalka uu u baahan yahay wadashaqeyn dhow oo lala yeesho Israel iyo Masar. Israel waxay aqoonsatay Somaliland, halka Masar si adag u taageerto midnimada iyo madax-bannaanida dhuleed ee Soomaaliya.

Arrimahaas waxay ka dhigayaan ka qeybgalka Somaliland mid siyaasiyan ka adag sida uu dalabku marka hore u muuqdo.

Ilaa hadda, Mareykanka iyo maamulka Board of Peace midkoodna ma shaacin inuu Somaliland ku casuumay ciidanka Gaza.

Arrintan ma kasoo bixi karaa aqoonsi?

Taasi weli waxay u muuqataa arrin fog.

Mareykanka wuxuu si rasmi ah u taageeraa midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya, wuxuuna dowladda federaalka la leeyahay iskaashi amni oo muhiim ah, gaar ahaan dagaalka Al-Shabaab iyo Daacish.

Aqoonsiga Somaliland wuxuu sidoo kale Washington gelin karaa khilaaf diblomaasiyadeed oo ay la gasho dalal ay kamid yihiin Masar iyo Türkiye, kuwaas oo si xooggan u taageera mowqifka Soomaaliya.

Waxaa suurtagal ah in Mareykanku kordhiyo xiriirka uu la leeyahay Hargeysa, iskaashi amni ka sameeyo Berbera ama u furo albaabbo siyaasadeed oo cusub, isaga oo aan waxba ka beddelin mowqifkiisa aqoonsiga.

Sidaas darteed, dalabka 2,000 askari wuxuu Somaliland siinayaa fursad ay isku daydo inay Washington tusiso inay wax ka qaban karto baahi uu maamulka Trump qabo.

Balse ilaa hadda ma jiraan wax caddeynaya in xeeladdaasi shaqeyneyso.

Mareykanku weli kama codsan Somaliland inay ciidamo u dirto Gaza, Aqalka Cad wuxuu sheegay in siyaasaddiisu aysan isbeddelin, Cirro-na wuxuu qiray inuusan Washington ka helin wax ballanqaad ah oo aqoonsi.

Sidaas darteed, ciidanka ay Somaliland sheegtay inay bixin karto weli waa dalab aan meel rasmi ah gaarin, halka faa’iidada siyaasadeed ee ay Hargeysa ka rajeyneyso ay iyaduna weli tahay mid aan muuqan.