Een foto uit 1896 vormt het vertrekpunt van een zoektocht naar het leven van Affiba Maria Magdalena Dompig, een Surinaamse vrouw die in slavernij werd geboren en minstens 105 jaar oud werd. In de documentaire Affiba – De oudste vrouw van Paramaribo volgt regisseur Ida Does hoe ontwikkelingspsycholoog Joan Windzak de geschiedenis van haar voormoeder ontrafelt.

De NTR zendt de film dinsdag 24 november om 23.05 uur uit op NPO 2, aan de vooravond van de Surinaamse Onafhankelijkheidsdag.

Tijdens haar familieonderzoek stuit Windzak op een bijzondere foto uit de collectie van het Rijksmuseum. Daarop zit Affiba in een open koets, omringd door haar dochters, kleindochters en een achterkleindochter. Het beeld stond jarenlang bekend als ‘Vijf geslachten in een bakje’, maar de namen en levensverhalen van de afgebeelde vrouwen waren tot dan toe onbekend.

Wat volgt, is een zoektocht door archieven, burgerlijke registers en familieverhalen. Windzak brengt stap voor stap de geschiedenis van haar familie in kaart en volgt de sporen terug tot de slavernijperiode in Suriname. Daarmee krijgen de vrouwen op de oude foto hun identiteit en verhaal terug.

Centraal staat Affiba, die al 36 jaar vóór de officiële afschaffing van de slavernij haar vrijheid verwierf. Zij zette zich ervoor in haar Afrikaanse naam te behouden en haar kinderen dezelfde familienaam mee te geven. Haar levensverhaal beslaat meer dan een eeuw: Affiba bereikte een leeftijd van minstens 105 jaar.

Meer dan honderd jaar later werken haar nazaten aan het herstel van haar plaats in de geschiedenis. Voor Windzak is het onderzoek nog niet afgerond. “De onderzoeker in mij zal zolang als ik leef door blijven zoeken”, zegt zij.

De documentaire verbindt deze persoonlijke familiegeschiedenis met bredere vragen over slavernij, herinnering en de verhalen die in archieven verborgen blijven. Ida Does, die zowel de regie als de productie verzorgde, laat zien hoe één foto aanleiding kan zijn om mensen die lang anoniem bleven opnieuw een naam en een plaats in de geschiedenis te geven.

Affiba – De oudste vrouw van Paramaribo is op dinsdag 24 november om 23.05 uur te zien bij de NTR op NPO 2, een dag vóór Srefidensi Dey.