De samenwerking tussen Surinam Airways (SLM) en het Amerikaanse Eastern Airlines roept kritische vragen op bij de Duitse luchtvaartmaatschappij Universal Sky Carrier (USC). Het bedrijf, dat tot begin oktober zelf vliegtuigen leverde aan SLM, wijst op de betrokkenheid van de nieuwe Amerikaanse vliegpartner bij deportatievluchten voor de omstreden immigratiedienst ICE. USC wil vooral weten of de SLM-directie hiervan op de hoogte was toen zij besloot met Eastern Airlines in zee te gaan.
In een brief aan de redactie stelt USC dat een nationale luchtvaartmaatschappij niet alleen naar commerciële voordelen moet kijken, maar ook rekening moet houden met mensenrechten en de reputatie van het land. Daarbij richt het Duitse bedrijf zich nadrukkelijk tot de SLM-leiding en directeur Sandy, van wie het een openbare reactie verwacht.
De kwestie krijgt een opvallende extra dimensie doordat USC zelf de vorige vliegpartner van SLM was. De bijna tweejarige samenwerking tussen beide maatschappijen eindigde op 2 oktober 2026. Twee dagen later begon SLM met Eastern Airlines op de route Paramaribo-Amsterdam. Het Amerikaanse bedrijf levert op basis van een tweejarig contract een Boeing 777-200ER, piloten en technisch onderhoud. De overstap moest volgens SLM vooral zorgen voor lagere brandstofkosten en een efficiëntere vliegoperatie.
Dat de kritiek afkomstig is van een onderneming die onlangs een belangrijke commerciële overeenkomst met SLM verloor, is een relevante achtergrond bij de beschuldigingen. Tegelijkertijd staan de vragen over de betrokkenheid van Eastern bij Amerikaanse deportatievluchten niet op zichzelf.
Uit openbare Amerikaanse contractgegevens blijkt dat Eastern Air Express op 12 augustus 2026 een grote opdracht kreeg van ICE voor operationele ondersteuning en onderhoud van vliegtuigen. Daarvoor is volgens de geregistreerde contractgegevens inmiddels ruim 249 miljoen Amerikaanse dollar vastgelegd, met een mogelijke totale contractwaarde van bijna 380 miljoen dollar. Eastern Air Express en Eastern Airlines, de maatschappij waarmee SLM vliegt, zijn afzonderlijke bedrijven binnen dezelfde luchtvaartgroep, Eastern Air Holdings.
Ook los van het contract is de betrokkenheid bij ICE-vluchten gedocumenteerd. In januari 2026 riep de gouverneur van de Amerikaanse staat Massachusetts Eastern Air Express en een andere luchtvaartmaatschappij op te stoppen met dergelijke vluchten. Zij uitte daarbij ernstige zorgen over de rechtsbescherming van mensen die worden vastgehouden en uitgezet. Mensenrechtenorganisatie Human Rights First volgt deze transporten eveneens kritisch. Zulke zorgen betekenen echter niet automatisch dat Eastern Airlines zelf verantwoordelijk is voor bewezen mensenrechtenschendingen.
USC wil daarom weten of SLM vooraf onderzoek heeft gedaan naar de achtergrond van Eastern Airlines en de eventuele gevolgen voor de naam van Suriname. Het Duitse bedrijf vraagt ook welke garanties de nationale luchtvaartmaatschappij heeft gekregen over het respecteren van mensenrechten. Daarnaast wijst USC op zorgen over de openbaarheid van deportatievluchten en de mogelijkheden om die onafhankelijk te controleren.
De betrokkenheid van bedrijven uit de Eastern-groep bij ICE-activiteiten betekent niet dat de Boeing 777 die voor SLM tussen Paramaribo en Amsterdam vliegt, wordt gebruikt voor deportaties. Daarvoor zijn geen aanwijzingen aangeleverd. De kern van de kritiek is de keuze voor een zakelijke partner en de vraag welke afwegingen de SLM-directie daarbij heeft gemaakt.
