Moonkundathana naaleli yopamuthigululwakalo osho wo aakuluntu yalwe, oya popi kutya oyendji otaya ende taya dhini nokwaasimaneka omuthigululwakalo goshilongo.
Dhoka oyedhi popi konima kwa li kwa ningwa oombata kombinga yoku tema uulehite okudhimbulukwa oonakusa.
Moshiwambo ohaku ti oshitunda nohedhi, oshilongo nomukalo gwasho.
Omuthigululwakalo ogo omaukwatya gomuhoko gontumba, gwi ikwatelela kelaka, eitaalo nomayihumbato gawo, iikulya, omizalo, iiyimbo, nosho tuu.
Omupopiliko gwelelo lyopamuthigululwakalo Frans Enkali okwa ti, okwa koneke kutya omuthigululwakalo otagu ende tagu ngushipalekwa koshigwana oshoka oya landula noku simaneka dhokiilongo yokondje.
“Ngele ta tu landula shoka aakwiilongo taya ningi, nena ota tu dhini omuthigululwakalo gwetu.
Ihe natu shuwe ni kutya omuthigululwakalo ogo omulilo goshilongo,” ta ti ngaaka.
Kuku Natalia Kawushiweni Nathanael gwomimvo 92 momukunda Okando mOmusati okwa hokolola nkene aantu taya kanitha eyitaalo lyomuthigululwakalo omolwontseyo kaaye na kutya ogwa simana.
“Inamu dhina shoka mwa adha ko nale, ngele taku popiwa kutya, ‘pamuthigululwakalo’ simaneka shoka tashi popiwa,” ta popi ngaaka.
Ta popi ta ti, muuyuni muka tuli mo, kamu na nando ogumwe e na uuthemba okudhina nokuteya gula po omuthigulwakalo.
Aantu moshigwana oye na omithigululwakalo dha yooloka nonando yimwe yomuyo ya faathana.
“Ngashingeyi otandi popi esimano lyomuthigululwakalo gwAawambo,” ta ti ngaaka. Nathanael ta ti, omuthigululwakalo oshinima sha simana kOmunamibia kehe, tagu dhana onkandangala onene momulandu gwopambepo, okuya pamwe nokutseyathana, taya igililathana noku ulikilathana ongushu yomithigululwakalo dhawo. Ta popopi ta ti, Namibia omuyamba pamuthigululwakalo, e na omaudhano ga yooloka, iihongomwa, oomusika, omaimbilo, iikulya, omagumbo nomizalo dha yoolokathana.
“Pethimbo lyopaife oto adha aanona anuwa itaya li omboga nenge oshithima niigali.Omunona anuwa ke shi okupopya Oshiwambo omanga aakuluntu ye ayehe Aawambo, shoka otashi ti ngiiini, ta pula.
Ta hokolola ta ti pethimbo lyuukoloni , aakolonyeki yetu oya li inaya hala omithigululwakalo dhetu, noya li ya kambadhala ngaashi taya vulu oku dhi teya po.
“Aakolonyeki okwa li ya kondjitha oku tu itaalitha kutya omuthigululwakalo uupagani, kashi shi uukriste, ihe otwa dhama oonyala mevi kutya itatu ekelehi eyitaalo lyetu,” ta popi ngaaka.
Nathanael okwa ti, ethimbo uukoloni wa hulu, opo mpoka Aanamibia ya hangana nokutsikila okutumbaleka nokusimaneka omuthigululwakalo.
Omukulupe niitya yahugunina okwa ti, omuthigululwakalo nagu simanekwe moshilongo muka, opo Aanamibia ayehe ya pange esimanekathano, euvaneko, uukumwe wopaitaalo nuukumwe wopashilongo ashihe.