De paus moest dansen op een slappe koord in zijn contacten met de politieke leiders van de landen die hij bezocht. Hij heeft er niet meteen de toonbeelden van democratie en respect voor de mensenrechten uitgekozen.

Neem nu de hoogbejaarde Paul Biya, met zijn 93 lentes de oudste president ter wereld. Al 4 decennia regeert hij Kameroen met ijzeren hand. Hij zet journalisten vast, onderdrukt de oppositie en vervalst verkiezingen.

Of neem Teodoro Obiang van Equatoriaal Guinea, de langstzittende president van het continent. Hij leidde het land al tijdens het vorige pausbezoek, 44 jaar geleden. Zijn regering is berucht voor het intimideren, arresteren en vervolgen van politieke tegenstanders, critici en journalisten. Rapporten spreken over martelingen en willekeurige moorden.

Activisten en ook katholieke geestelijken waren bang dat een pauselijk bezoek het kwalijke regime van die presidenten zou legitimeren en hun misdaden zou witwassen. In Kameroen hadden priesters vooraf bezwaar aangetekend bij het Vaticaan.

Maar paus Leo, die zich tijdens de eerste 10 maanden van zijn pontificaat op de achtergrond had gehouden, was tijdens deze reis ongewoon scherp.

Op bezoek bij de stokoude Paul Biya deed hij een oproep de rechtsstaat te respecteren en transparanter te besturen. Hij waarschuwde dat “de wereld wordt verwoest door een handvol tirannen”.

In Equatoriaal Guinea vestigde hij de aandacht op de mensenrechtensituatie door een bezoek te brengen aan een van de meest beruchte gevangenissen van het land.